{"id":1329,"date":"2026-01-30T20:46:02","date_gmt":"2026-01-30T19:46:02","guid":{"rendered":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/?p=1329"},"modified":"2026-01-31T09:38:16","modified_gmt":"2026-01-31T08:38:16","slug":"bunt-o-polkach-ktore-zdobywaly-himalaje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/2026\/01\/30\/bunt-o-polkach-ktore-zdobywaly-himalaje\/","title":{"rendered":"O kobietach w wysokich g\u00f3rach: „Bunt” Piotra Trybalskiego"},"content":{"rendered":"\n

Historia polskiej, kobiecej wspinaczki wysokog\u00f3rskiej. Solidna, rzetelna pozycja. A co w \u015brodku? Mi\u0142o\u015b\u0107 do g\u00f3r, kt\u00f3ra czasami przys\u0142ania\u0142a wszystko inne, marzenia o najwy\u017cszych szczytach i najtrudniejszych trasach, ambicja, kt\u00f3ra niejedn\u0105 himalaistk\u0119 kosztowa\u0142a \u017cycie, pogo\u0144 za realizacj\u0105 swojej pasji mimo trudno\u015bci cho\u0107by finansowych, no i odwieczna rywalizacja z m\u0119sk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015bwiata wspinaczki. Jak panie si\u0119 w tym wszystkim odnajdywa\u0142y?<\/p>\n\n\n\n

Dla siebie czy dla innych?<\/h2>\n\n\n\n

Czyta\u0142am gdzie\u015b, \u017ce cz\u0142owiek w g\u00f3rach czuje si\u0119 jak py\u0142ek we wszech\u015bwiecie, zale\u017cny od kaprys\u00f3w \u017cywio\u0142\u00f3w. To nieprawda! Nigdzie tak nie objawia si\u0119 poczucie w\u0142asnej si\u0142y, mocy i zuchwa\u0142o\u015bci, jak wtedy, gdy cz\u0142owiek osi\u0105ga szczyt, a nad nim jest ju\u017c tylko niebo \u2013 twierdzi\u0142a Elwira Szatajewa. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Autorka tych s\u0142\u00f3w zgin\u0119\u0142a podczas kobiecej wyprawy na Szczyt Lenina w sierpniu 1974 roku. To by\u0142a jedna z tragiczniejszych wypraw g\u00f3rskich. Zrodzi\u0142a si\u0119 w g\u0142owie kobiety w\u0142a\u015bnie z my\u015bl\u0105 o tym, \u017ceby prze\u0142ama\u0107 stereotypy. Pokaza\u0107, \u017ce kobiety w g\u00f3rach wcale nie s\u0105 gorsze. <\/p>\n\n\n\n

I Bunt. O Polkach, kt\u00f3re zdobywa\u0142y Himalaje <\/em>Piotra Trybalskiego o takich historiach te\u017c m\u00f3wi. Historiach niesamowicie odwa\u017cnych kobiet, kt\u00f3re chcia\u0142y si\u0119 wspina\u0107 w najwy\u017cszych g\u00f3rach. Czasami robi\u0142y to dla siebie, a czasami \u2013 mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie \u2013 \u017ceby udowodni\u0107 co\u015b \u015brodowisku wspinaczy i spo\u0142ecze\u0144stwu, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142y. Ta pasja do g\u00f3r potrafi\u0142a kosztowa\u0107 je zdrowie albo nawet \u017cycie. Niekt\u00f3re z nich za\u0142o\u017cy\u0142y rodziny, co sta\u0142o si\u0119 hamulcem do podejmowania tak du\u017cego ryzyka. Inne przeciwnie \u2013 zara\u017ca\u0142y pasj\u0105 swoje dzieci.<\/p>\n\n\n\n

Ho\u0142d dla wszystkich wspinaj\u0105cych si\u0119 pa\u0144<\/h2>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka powsta\u0142a z braku na rynku solidnej pozycji, kt\u00f3ra podsumowuje dokonania polskich kobiet we wspinaczce wysokog\u00f3rskiej. Uwa\u017cam, \u017ce wysz\u0142o \u015bwietnie. To solidny tytu\u0142, ciekawie napisany i z bogat\u0105 bibliografi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Prawdopodobnie \u017cycie niejednej z bohaterek ksi\u0105\u017cki Piotra Trybalskiego zape\u0142ni\u0142oby odr\u0119bn\u0105 biografi\u0119, natomiast taka \u201ezbiorowa\u201d bohaterka lepiej pokaza\u0142a t\u0142o historyczne i kontekst. Czasy, w kt\u00f3rych najsilniej rozwija\u0142a si\u0119 ta ga\u0142\u0105\u017a w Polsce \u2013 nie\u0142atwe do realizacji tak du\u017cych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, jakim s\u0105 wspinaczki w Alpach, czy Himalajach. Brak dofinansowania od pa\u0144stwa, mocno ograniczony dost\u0119p do solidnego sprz\u0119tu, a przecie\u017c tak niezb\u0119dnego w takich wyprawach, trudno\u015bci w organizowaniu zagranicznych wyjazd\u00f3w. Ponad wszystko \u2013 towarzysz\u0105ca nieustannie konieczno\u015b\u0107 udowadniania innym \u2013 g\u0142\u00f3wnie m\u0119\u017cczyznom \u2013 swojej si\u0142y, odwagi i umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

A w trakcie wspinaczki? Stopniowe rozmijanie si\u0119 cel\u00f3w, jakie mia\u0142y poszczeg\u00f3lne himalaistki. Dla niekt\u00f3rych z nich najwa\u017cniejszy by\u0142 szczyt i bycie pierwsz\u0105, najlepsz\u0105, najwy\u017cej, najszybciej albo najtrudniejsz\u0105 tras\u0105. Panie wcale nie zawsze by\u0142y jednomy\u015blne w dzia\u0142aniach, nie brakowa\u0142o konflikt\u00f3w, rywalizacji i spor\u00f3w, tak\u017ce w trakcie wypraw, kiedy przebywa\u0142y ju\u017c na wysoko\u015bci kilku tysi\u0119cy metr\u00f3w nad poziomem morza.<\/p>\n\n\n\n

Co mnie najbardziej poruszy\u0142o?<\/h2>\n\n\n\n

Bez dw\u00f3ch zda\u0144 \u2013 ka\u017cda kobieta, kt\u00f3ra zosta\u0142a w g\u00f3rach na zawsze. I absolutnie nie odbieram tego jako wynik ich brawury, cho\u0107 niewykluczone, \u017ce to te\u017c mia\u0142o miejsce. <\/p>\n\n\n\n

Dokonywa\u0142y niew\u0105tpliwie imponuj\u0105cych osi\u0105gni\u0119\u0107. To by\u0142y i s\u0105 kobiety silne, z ambitnymi marzeniami i odwag\u0105 do ich realizacji. Potrafi\u0105ce stawia\u0107 czo\u0142a niesprzyjaj\u0105cym okoliczno\u015bciom i potrafi\u0105ce wspina\u0107 si\u0119 po najwy\u017cszych i najtrudniejszych g\u00f3rach \u015bwiata. <\/p>\n\n\n\n

Co polecam w podobnej tematyce?<\/h2>\n\n\n\n

Biografia Wandy Rutkiewicz<\/a> autorstwa Anny Kami\u0144skiej. Wspaniale mi si\u0119 j\u0105 czyta\u0142o, cho\u0107 to biografia, wi\u0119c k\u0142adzie du\u017cy nacisk na \u017cycie bohaterki i wiem, \u017ce niekt\u00f3rzy byli zawiedzeni zbyt ma\u0142\u0105 ilo\u015bci\u0105 g\u00f3r w tej ksi\u0105\u017cce. Niemniej jednak w mojej ocenie jest \u015bwietna i wspaniale oddaje klimat lat, w kt\u00f3rych \u017cy\u0142a Rutkiewicz. <\/p>\n\n\n\n

Obiektywne spojrzenie na zdobywanie Everestu, czyli ksi\u0105\u017cka W cieniu Everestu <\/em>Magdy Lassoty<\/a>. Uwa\u017cam, \u017ce jej najwi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 jest to, \u017ce autorka od pocz\u0105tku do ko\u0144ca nie zamierza\u0142a zdobywa\u0107 szczytu. Ona ca\u0142y czas chcia\u0142a podejrze\u0107 tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 to robi\u0107, czasami za wszelk\u0105 cen\u0119. To bardzo wsp\u00f3\u0142czesny obraz, bo ksi\u0105\u017cka ukaza\u0142a si\u0119 w 2020 roku. Zatem, jak \u0142atwo si\u0119 domy\u015bli\u0107, s\u0105 to czasy ju\u017c mocno skomercjalizowanej wspinaczki wysokog\u00f3rskiej \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n

I jeden z najbardziej \u2013 dla mnie \u2013 emocjonuj\u0105cych reporta\u017cy o wyprawach g\u00f3rskich. Mo\u017ce dlatego, \u017ce dotyczy samych katastrof i wypadk\u00f3w. Wr\u00f3cimy po was. Historie alpejskie <\/em>El\u017cbiety Sieradzi\u0144skiej<\/a>. \u015awietna rzecz!<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142praca<\/h2>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017ck\u0119 Bunt. O Polkach, kt\u00f3re zdobywa\u0142y Himalaje<\/em> Piotra Trybalskiego dosta\u0142am od Wydawnictwa Literackiego w ramach wsp\u00f3\u0142pracy barterowej, za co pi\u0119knie dzi\u0119kuj\u0119!<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia polskiej, kobiecej wspinaczki wysokog\u00f3rskiej. Solidna, rzetelna pozycja. A co w \u015brodku? Mi\u0142o\u015b\u0107 do g\u00f3r, kt\u00f3ra czasami przys\u0142ania\u0142a wszystko inne, marzenia o najwy\u017cszych szczytach i najtrudniejszych trasach, ambicja, kt\u00f3ra niejedn\u0105 himalaistk\u0119 kosztowa\u0142a \u017cycie, pogo\u0144 za realizacj\u0105 swojej pasji mimo trudno\u015bci cho\u0107by finansowych, no i odwieczna rywalizacja z m\u0119sk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015bwiata wspinaczki. Jak panie si\u0119 w… O kobietach w wysokich g\u00f3rach: „Bunt” Piotra Trybalskiego<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1330,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[71],"tags":[69,16,4,3],"class_list":["post-1329","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wspolpraca","tag-gory","tag-literaturapolska","tag-nonficion","tag-reportaz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1329","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1329"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1329\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1348,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1329\/revisions\/1348"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}