{"id":972,"date":"2024-03-21T18:19:40","date_gmt":"2024-03-21T17:19:40","guid":{"rendered":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/?p=972"},"modified":"2024-03-21T18:19:40","modified_gmt":"2024-03-21T17:19:40","slug":"czy-tove-jansson-to-wylacznie-pisarka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/2024\/03\/21\/czy-tove-jansson-to-wylacznie-pisarka\/","title":{"rendered":"Czy Tove Jansson to wy\u0142\u0105cznie pisarka?"},"content":{"rendered":"\n

Tove Jansson. Mama Mumink\u00f3w <\/em>Boel Westin (w przek\u0142adzie Bogumi\u0142y Ratajczak) kupi\u0142am dobrych par\u0119 lat temu. Ksi\u0105\u017cka rzek\u0142a mnie pi\u0119knym wydaniem, a \u017ce od dzieci\u0144stwa naprawd\u0119 lubi\u0119 te niepowtarzalne trolle, kt\u00f3re stworzy\u0142a, zapragn\u0119\u0142am przeczyta\u0107 biografi\u0119 ich pomys\u0142odawczyni. I co? No i okazuje si\u0119, \u017ce Tove Jansson to przede wszystkim malarka! Je\u015bli Ty te\u017c, podobnie jak ja, niewiele wiedzia\u0142e\u015b lub wiedzia\u0142a\u015b na jej temat, to ten wpis jest dla Ciebie!<\/p>\n\n\n\n

Sztuk\u0119 mia\u0142a we krwi<\/h2>\n\n\n\n

Tove Jansson by\u0142a c\u00f3rk\u0105 rze\u017abiarza i graficzki. Bardzo szybko zacz\u0119\u0142a szkicowa\u0107 i malowa\u0107. Ju\u017c jako bodaj\u017ce 3-letnia dziewczynka cz\u0119sto widywana by\u0142a z o\u0142\u00f3wkiem nad kartk\u0105 papieru. Taki portret c\u00f3rki uwieczni\u0142a nawet jej mama. <\/p>\n\n\n\n

Wzrastanie w \u015brodowisku artystycznym z pewno\u015bci\u0105 nie pozosta\u0142o bez znaczenia dla jej p\u00f3\u017aniejszych \u017cyciowych wybor\u00f3w. Jansson o kszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w kierunku artystycznym i bardzo szybko zacz\u0119\u0142a spieni\u0119\u017ca\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci. Do\u015b\u0107 d\u0142ugo nie by\u0142y to wcale du\u017ce kwoty. Pierwsze zlecenia wzi\u0119\u0142a raptem jako nastolatka w zast\u0119pstwie za swoj\u0105 mam\u0119, kt\u00f3ra musia\u0142a wyjecha\u0107 do Szwecji do swojej umieraj\u0105cej matki, a babki Tove. <\/p>\n\n\n\n

To zreszt\u0105 ca\u0142kiem ciekawy w\u0105tek, bo z biografii wynika wprost, \u017ce to matka Tove utrzymywa\u0142a rodzin\u0119. Ona tworzy\u0142a zarobkowo i przynosi\u0142a do domu pieni\u0105dze, a jej ojciec rze\u017abi\u0142, mog\u0105c spe\u0142nia\u0107 si\u0119 artystycznie. Jednak nie by\u0142o z tego zbyt wielkich pieni\u0119dzy.<\/p>\n\n\n\n

Obraz sztuk\u0105 sprzeciwu<\/h2>\n\n\n\n

Jansson przez do\u015b\u0107 d\u0142ugi czas by\u0142a zwi\u0105zana z czasopismem Garm. <\/em>Tu\u017c przed i jeszcze w trakcie II wojny \u015bwiatowej by\u0142a autork\u0105 wielu ok\u0142adek do magazynu. Niejednokrotnie by\u0142y to satyryczne grafiki, prze\u015bmiewcze wobec nacjonalizmu i dzia\u0142a\u0144 Hitlera czy Stalina. To co\u015b, o czym nie mia\u0142am wcze\u015bniej poj\u0119cia!<\/p>\n\n\n\n

Sytuacja polityczna w Europie i na \u015bwiecie w pewnym momencie do\u015b\u0107 mocno podzieli\u0142a Jansson\u00f3w. Tove nie zgadza\u0142a si\u0119 z pogl\u0105dami jej ojca. Na dobrych par\u0119 lat och\u0142odzi\u0142y im si\u0119 przez to relacje, jednak pod koniec \u017cycia Faffana (bo tak Tove nazywa\u0142a ojca) zdaje si\u0119, \u017ce wszystko wr\u00f3ci\u0142o na dobre tory.<\/p>\n\n\n\n

Narodziny Muminka<\/h2>\n\n\n\n

Pierwsza spisana historia o Muminkach wcale nie tak od razu sta\u0142a si\u0119 hitem, a ju\u017c zw\u0142aszcza na arenie mi\u0119dzynarodowej. Kiedy jednak to si\u0119 sta\u0142o, fala popularno\u015bci zala\u0142a pisark\u0119 wraz z tysi\u0105cami list\u00f3w od fan\u00f3w i czytelnik\u00f3w. A ona na ka\u017cdy odpisywa\u0142a!<\/p>\n\n\n\n

Osobi\u015bcie te\u017c nadzorowa\u0142a ca\u0142e to \u015bwiatowe muminkowe szale\u0144stwo. Decydowa\u0142a o tym, jakie produkty z podobiznami tych postaci wypu\u015bci\u0107 na rynek, a jakich nie. <\/p>\n\n\n\n

W tym prze\u0142omowym momencie w \u017cyciu Tove zmienia si\u0119 troch\u0119 styl narracji w ksi\u0105\u017cce. Mam wra\u017cenie, \u017ce autorka kr\u0105\u017cy od tego momentu w jednym miejscu i przestaje linearnie przemieszcza\u0107 si\u0119 do przodu. <\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119ksza warto\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki<\/h2>\n\n\n\n

Bez w\u0105tpienia jest pi\u0119knie wydana. To solidna pozycja, ma d\u0142ug\u0105 bibliografi\u0119, sporo \u017ar\u00f3de\u0142 i naprawd\u0119 mn\u00f3stwo, mn\u00f3stwo zdj\u0119\u0107, grafik, szkic\u00f3w, fragment\u00f3w list\u00f3w i zapisanych drobnym maczkiem poczt\u00f3wek. Bardzo przyjemnie si\u0119 to wszystko ogl\u0105da\u0142o. <\/p>\n\n\n\n

S\u0142aby punkt<\/h2>\n\n\n\n

Troch\u0119 uwiera\u0142 mnie ca\u0142o\u015bciowo spos\u00f3b snucia historii \u017cycia Tove. Zapowiada\u0142o si\u0119 naprawd\u0119 dobrze, ale od momentu zyskania popularno\u015bci przez Muminki (czyli tego najwa\u017cniejszego) co\u015b posz\u0142o nie tak. <\/p>\n\n\n\n

Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki autorka pisze o g\u0142\u00f3wnej bohaterce w trzeciej osobie, a co i rusz wplata tam nie najkr\u00f3tsze cytaty, te\u017c samej Tove i to bardzo wytr\u0105ca\u0142o mnie z rytmu czytania. <\/p>\n\n\n\n

W ksi\u0105\u017cce te\u017c parokrotnie pada zdanie samej Tove, \u017ce ona siebie widzi w pierwszej kolejno\u015bci jako malark\u0119. I by\u0142o tak bardzo d\u0142ugo albo nawet zawsze. Zatem w kontek\u015bcie tych s\u0142\u00f3w skupienie si\u0119 na jej \u017cyciu jako na \u017cyciu autorki Mumink\u00f3w (a wskazuje na to ju\u017c sam tytu\u0142 ksi\u0105\u017cki) jest w mojej ocenie nieco krzywdz\u0105ce, a na pewno ograniczaj\u0105ce. <\/p>\n\n\n\n

Moja ocena: \u2605\u2605\u2605\u2605\u2605\u2605\u2606\u2606\u2606\u2606<\/h2>\n\n\n
\n
\"Kolorowa<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Boel Westin Tove Jansson. Mama Mumink\u00f3w<\/em><\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chcesz wesprze\u0107 moj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na blogu, postaw mi wirtualn\u0105 kaw\u0119. Przecie\u017c wiadomo, \u017ce kawa i ksi\u0105\u017cki to duet doskona\u0142y. Dzi\u0119kuj\u0119 za Twoje wsparcie!<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n\"Postaw<\/a>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tove Jansson. Mama Mumink\u00f3w Boel Westin (w przek\u0142adzie Bogumi\u0142y Ratajczak) kupi\u0142am dobrych par\u0119 lat temu. Ksi\u0105\u017cka rzek\u0142a mnie pi\u0119knym wydaniem, a \u017ce od dzieci\u0144stwa naprawd\u0119 lubi\u0119 te niepowtarzalne trolle, kt\u00f3re stworzy\u0142a, zapragn\u0119\u0142am przeczyta\u0107 biografi\u0119 ich pomys\u0142odawczyni. I co? No i okazuje si\u0119, \u017ce Tove Jansson to przede wszystkim malarka! Je\u015bli Ty te\u017c, podobnie jak ja,… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":973,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[23],"tags":[51,205,39,4,204,167],"class_list":["post-972","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-literatura-zagraniczna","tag-biografia","tag-boelwestin","tag-literaturazagraniczna","tag-nonficion","tag-tovejansson","tag-wydawnictwomarginesy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=972"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":979,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/972\/revisions\/979"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}