{"id":987,"date":"2024-04-16T07:36:00","date_gmt":"2024-04-16T05:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/?p=987"},"modified":"2024-04-15T18:03:34","modified_gmt":"2024-04-15T16:03:34","slug":"historia-zamieciona-pod-dywan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/2024\/04\/16\/historia-zamieciona-pod-dywan\/","title":{"rendered":"Historia zamieciona pod dywan"},"content":{"rendered":"\n

Historia, kt\u00f3r\u0105 Rebecca Skloot opisa\u0142a w swojej ksi\u0105\u017cce Nie\u015bmiertelne \u017cycie Henrietty Lacks <\/em>(t\u0142um. Julianna Kowal) wydarzy\u0142a si\u0119 naprawd\u0119. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 dok\u0142adnie w po\u0142owie XX w. w Stanach Zjednoczonych. Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce ja si\u0119 o tym dowiedzia\u0142am? W ubieg\u0142ym roku przeczyta\u0142am drug\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Janiny B\u0105k, czyli Statystycznie rzecz bior\u0105c 2<\/a><\/em>. Janina wspomina w niej o historii Henrietty jako jednym z przyk\u0142ad\u00f3w niemoralnego post\u0119powania w badaniach naukowych. Henrietta by\u0142a czarnosk\u00f3ra i \u017cy\u0142a w czasach, gdy segregacja rasowa w jej kraju mia\u0142a si\u0119 jeszcze ca\u0142kiem dobrze. <\/p>\n\n\n\n

Co si\u0119 sta\u0142o 4 pa\u017adziernika 1951 roku?<\/h2>\n\n\n\n

W jednym ze szpitali w Stanach Zjednoczonych zmar\u0142a kobieta. Mia\u0142a 31 lat. Osieroci\u0142a 5 dzieci i zostawi\u0142a m\u0119\u017ca. Kim by\u0142a ta kobieta? Nazywa\u0142a si\u0119 Henrietta Lacks. By\u0142a czarnosk\u00f3ra i zmar\u0142a na raka szyjki macicy. <\/p>\n\n\n\n

Kiedy Henrietta zg\u0142osi\u0142a si\u0119 do lekarza z do\u015b\u0107 zaawansowanym ju\u017c nowotworem, lekarz w trakcie badania pobra\u0142 od niej kom\u00f3rki nowotworowe, kt\u00f3re ku zdziwieniu medyk\u00f3w nie obumar\u0142y, ale zacz\u0119\u0142y si\u0119 rozmna\u017ca\u0107. Pacjentki nikt nie poinformowa\u0142 o pobraniu jej kom\u00f3rek. Nikt jej te\u017c – oczywi\u015bcie – nie zapyta\u0142 o zgod\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Prze\u0142om w medycynie<\/h2>\n\n\n\n

Materia\u0142 kom\u00f3rkowy, kt\u00f3ry zosta\u0142 pobrany od Henrietty w p\u00f3\u017aniejszych latach pos\u0142u\u017cy\u0142 do niezliczonej ilo\u015bci bada\u0144 nad chorobami, tak\u017ce tymi przenoszonymi drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Przyczyni\u0142 si\u0119 do powstania szczepionki na polio, czy Covid-19, lek\u00f3w na gryp\u0119, bia\u0142aczk\u0119, a nawet Parkinsona. Pom\u00f3g\u0142 udoskonali\u0107 metod\u0119 zap\u0142odnienia in vitro. List\u0119 zas\u0142ug d\u0142ugo by wymienia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego tak ma\u0142o si\u0119 o tym m\u00f3wi?<\/h2>\n\n\n\n

I dlaczego tak niewiele os\u00f3b w og\u00f3le wie o tej historii? <\/p>\n\n\n\n

Henrietta zachorowa\u0142a w czasie, gdy segregacja rasowa by\u0142a na porz\u0105dku dziennym. To by\u0142y te\u017c czasy, w kt\u00f3rych nie by\u0142o jeszcze uregulowa\u0144 prawnych co do informowania pacjent\u00f3w o pobieraniu od nich pr\u00f3bek do dalszych bada\u0144. Innym tematem (nadal nie do ko\u0144ca rozstrzygni\u0119tym) s\u0105 zgody na wykorzystanie pozosta\u0142o\u015bci po r\u00f3\u017cnych zabiegach i operacjach, ale to osobny temat.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie wielkie firmy farmaceutyczne i badawcze zarabia\u0142y niema\u0142e pieni\u0105dze dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bci stosowania kom\u00f3rek zmar\u0142ej Henrietty w swojej pracy. Rodzina kobiety przez d\u0142ugie lata \u017cy\u0142a w nie\u015bwiadomo\u015bci na temat ca\u0142ego procederu. Nie b\u0119dzie zaskoczeniem fakt, \u017ce sami borykali si\u0119 z problemami finansowymi i nie mieli dost\u0119pu do ubezpieczenia zdrowotnego. Tymczasem kom\u00f3rki nowotworowe Henrietty tak wiele zrobi\u0142y dla medycyny. <\/p>\n\n\n\n

W pogoni za prawd\u0105<\/h2>\n\n\n\n

Nie\u015bmiertelne \u017cycie Henrietty Lacks <\/em>to opowie\u015b\u0107 samej autorki o d\u0105\u017ceniu do poznania prawdy w tej zaskakuj\u0105cej historii. To pr\u00f3ba odtworzenia fakt\u00f3w, ale te\u017c pr\u00f3ba nawi\u0105zania ufnej relacji z rodzin\u0105 kobiety. Poruszaj\u0105ca, przejmuj\u0105ca, pe\u0142na niesprawiedliwo\u015bci i wci\u0105\u017c tak ma\u0142o znana.<\/p>\n\n\n\n

Moja ocena: \u2605\u2605\u2605\u2605\u2605\u2605\u2606\u2606\u2606\u2606<\/h2>\n\n\n
\n
\"Kolorowa<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Rebecca Skloot Nie\u015bmiertelne \u017cycie Henrietty Lacks<\/em><\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chcesz wesprze\u0107 moj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na blogu, postaw mi wirtualn\u0105 kaw\u0119. Przecie\u017c wiadomo, \u017ce kawa i ksi\u0105\u017cki to duet doskona\u0142y. Dzi\u0119kuj\u0119 za Twoje wsparcie!<\/strong><\/a><\/a><\/a><\/p>\n\n\n\n\"Postaw<\/a>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia, kt\u00f3r\u0105 Rebecca Skloot opisa\u0142a w swojej ksi\u0105\u017cce Nie\u015bmiertelne \u017cycie Henrietty Lacks (t\u0142um. Julianna Kowal) wydarzy\u0142a si\u0119 naprawd\u0119. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 dok\u0142adnie w po\u0142owie XX w. w Stanach Zjednoczonych. Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce ja si\u0119 o tym dowiedzia\u0142am? W ubieg\u0142ym roku przeczyta\u0142am drug\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Janiny B\u0105k, czyli Statystycznie rzecz bior\u0105c 2. Janina wspomina w… Historia zamieciona pod dywan<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":988,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[23],"tags":[51,4,3],"class_list":["post-987","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-literatura-zagraniczna","tag-biografia","tag-nonficion","tag-reportaz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/987","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=987"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/987\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":990,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/987\/revisions\/990"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=987"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=987"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kozackaczytelnia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=987"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}